OOK OM JOU KOM IK NIET TERUG

OOK OM JOU KOM IK NIET TERUG

Lang had ze er over nagedacht, maar nu stond haar besluit vast, ze ging er vandoor, haar zoontje van 10 liet ze bij haar man achter en haar zoontje van 4 nam ze mee. Tine en haar man Jaap waren 17 jaar bij elkaar geweest, waarvan 7 jaar verloofd. In de langdurige kennismakingstijd waren er veel ups en downs, zij was steeds aarzelend, pasten ze wel bij elkaar, haar ouders vonden van niet, want Jaap had geen vast beroep, en mogelijk moesten zij inspringen  om het paar en latere gezin overeind te houden. Maar Tine vond hem een mooie man, wat voor haar erg belangrijk was, uiterlijk schoon en seksuele aantrekkingskracht speelden een belangrijke rol. Ze hoefde niet langer na te denken toen ze zwanger bleek te zijn en besloten moest worden te trouwen. Met financiële ondersteuning van zijn schoonvader begon Jaap een kleine winkel met huishoudelijke artikelen.

Vijf maanden na het huwelijk werd het eerste kind geboren, een zoon, die ze de naam Hans gaven. Al snel bleek dat de baby  een ernstige afwijking aan beide voetjes had, die volgens de artsen niet behandelbaar was, zodat de kleine Hans als een kreupele door het leven zou moeten gaan. Dat wilde vader Jaap niet accepteren, zodat hij met dagelijkse voetmassages startte. Tine hield zich op een afstand, bemoeide zich er nauwelijks mee, want ze vond dat ze genoeg in beslag genomen werd door de dagelijkse verzorging van de kleine. Geleidelijk aan zag ze dat ze buitengesloten werd, haar man en Hansje raakten meer op elkaar gericht, meer in elkaars nabijheid, vooral door de veelvuldige oefeningen, die er toe moesten leiden dat Hansje toch nog eens zou leren lopen. Maar eigenlijk raakte haar dat steeds minder, want het kind liet merken zich niet bij haar op zijn gemak te voelen.

Ze had zich het huwelijk anders voorgesteld, er werd weinig omgezet in de winkel, wat betekende dat ze heel zuinig met het huishoudgeld moest omgaan, en voor een mooie inrichting of kleding was helemaal niets beschikbaar. Met jaloerse blikken keek ze wel eens naar haar broer en zuster, waar meer geld binnenkwam en die hun huis leuk ingericht hadden. Tine was zwaar teleurgesteld, vooral ook omdat Jaap weinig actief bleek in het aantrekken van klanten, er de kantjes van afliep, de winkel verwaarloosde, bv door zelden schoon te maken, zodat alles onder een laag stof was uitgestald en de inrichting van de etalages hooguit 2 x per jaar wijzigde. Ook rookte hij de hele dag, met de ene opgerookte zware sigaar stak hij  de volgende aan. Hij dronk al s’ morgens een glas jenever. Hierover hadden ze vaak woorden met elkaar, uitmondend in stevige ruzies, waarop zij na hysterische uitbarstingen naar een andere kamer vluchtte, waar ze haar breiwerkje oppakte. Bij beiden was elkaar uitschelden tot een tweede natuur geworden. Hans maakte dit van jongs af aan mee, wist vaak niet voor wie hij partij moest kiezen, raakte hierdoor in verwarring. Wel was het met hem fysiek de goede kant opgegaan, met 4 jaar begon hij te lopen, geheel zelfstandig, vader Jaap was apetrots, wat hij aan familie en klanten duidelijk liet merken. Hij had dat immers tot stand gebracht, de voorspellingen van de artsen gelogenstraft. Wel bleek het nodig de dagelijkse massageoefeningen voort te zetten, uiteindelijk tot het 9e levensjaar . Er kwam weer gezinsuitbreiding, ondanks de slechte verhouding tussen de beide ouders, en opnieuw een jongetje, Herman genaamd, helemaal gezond.

Kort daarna moest Hans naar de basisschool, wat een voor hem traumatische situatie inhield, want hij wilde niet weg van huis. Vader Jaap moest hem, al schreeuwend van angst, met de fiets naar school brengen, waar het maanden duurde voordat Hans een beetje tot rust kwam en vervolgens een vrij goede leerling bleek.  En waar was moeder Tine? Zij hield zich er buiten, liet het voorkomen, dat zij andere dingen aan haar hoofd had, voor het jongetje Herman moest zorgen en op de winkel moest passen. Hans was altijd in de nabijheid van de vader, klampte zich aan hem vast, speelde zelden of nooit met leeftijdsgenootjes, was altijd binnenshuis te vinden. Het gedrag van Hans is te duiden als een hechtingsstoornis: overmatig veel aandacht van de vader en weinig aandacht van de moeder, wat vervolgens de basis wordt van een zich manifesterende emotionele verwaarlozing. Hierdoor ontstaat er een onevenwichtige persoonlijkheid, wat de ontwikkeling tot gezonde volwassene sterk belemmert.

Ofschoon het lopen van Hans beter ging, adviseerde de orthopedisch chirurg, toen Hans 10 jaar oud was, nu toch een operatie uit te voeren, omdat hij een bochel begon te ontwikkelen, ontstaan door de ongelijke stand van de voeten en lengte van de benen. De twee omvangrijke ingrepen en de omstandigheden in het ziekenhuis maakten Hans meer dan normaal nerveus. Wat hem vooral ook bijbleef, en waarover hij nog vele jaren later zeer ontdaan was, was het schaarse bezoek van zijn moeder. Wanneer ze op de ziekenzaal was, sprak  ze vooral en langdurig met het jongetje in het bed naast Hans. Hij werd er niet boos om, maar heel verdrietig, alsof hij door zijn moeder in de steek gelaten werd, wat in werkelijkheid  enkele maanden later gebeurde, toen zijn moeder het huis verliet, met medeneming van zijn broertje , Hans achterlatend bij zijn vader. Wel bleek dat zijn vader door een kennis van het vertrek op de hoogte was gesteld, een paar straten verder op de uitkijk stond, maar niet tot enig handelen overging. Vrouw en zoontje waren vertrokken naar het huis van de moeder van Tine. De vader, achtergebleven met Hans, liet in huis een dramatische situatie ontstaan, stelde God voor de scheiding verantwoordelijk, en wilde een eind aan zijn leven maken. Hans wilde zich daarin niet voegen, maar besefte dat hij iets moest ondernemen: proberen zijn moeder te bewegen terug te komen. Daarvoor ging hij naar het huis van zijn oma, waar zijn moeder voorlopig onderdak had gevonden. Het werd een gesprek tussen moeder en zoon boordevol emoties, met als slotuitspraak van zijn moeder: ‘Ook om jou kom  ik niet terug’. Deze woorden zou Hans nooit vergeten. Nog eens contact met zijn moeder te zoeken kon met deze uitspraak niet van Hans gevergd worden, wat omgekeerd zijn moeder al direct had uitgesloten.

Meer dan 30 jaar later zagen Hans en zijn moeder elkaar terug, op haar sterfbed. Hans had het dringende advies gekregen afscheid van zijn moeder te nemen. Hij stond voor haar bed, niet goed wetend wat te zeggen, toen zijn moeder nauwelijks hoorbaar, tot hem sprak: ‘ Herman, zet de bloemen even in een vaasje’. Hans antwoordde: ‘Ik ben niet Herman, ik ben Hans’. Daarop reageerde zijn moeder met: ‘Hans, wat fijn dat je gekomen bent, ik ben weggegaan omdat ik geen liefde kreeg van je vader’, aan Hans geen tijd gunnend hierop te reageren, voegde ze er gelijk aan toe: ‘ Zodra ik binnenkort weer thuis ben, gaan we gezellig met elkaar eten in een goed restaurant’.

De behandelend arts, die op het punt stond enkele dagen met vakantie te gaan, vertelde aan Hans, dat zijn moeder binnen 24 uur zou overlijden. Hij zou de vervangende artsen instructies geven. Het zou betekenen dat de sterfdag van zijn moeder op zijn verjaardag zou vallen. Maar de Voorzienigheid besliste anders. De artsen kregen de opdracht zijn moeder zo lang mogelijk in leven te houden. Na vijf lange dagen en nachten was het toch zover. Aan het bed van zijn moeder overdacht Hans de voorbije jaren. Het drong tot hem door, dat in de voor de ontwikkeling van baby en kleuter bepalende jaren  een onherstelbare mentale schade bij hem was aangericht, die hij zijn verdere leven zou blijven meedragen.